Fibromyalgie is een mysterieuze ziekte die pijn in het hele lichaam en diep in de weefsels veroorzaakt zonder duidelijke oorzaak. Een groot deel van de medische wereld geloofde dat de ziekte psychosomatisch was en dat mensen in feite dachten dat ze pijn hadden. Maar een klein biofarmaceutisch bedrijf, Intidyn (Integrated Tissue Dynamics), heeft naar eigen zeggen de fundamentele oorzaak van de ziekte gevonden.
Onderzoekers van het bedrijf en van Albany Medical College hebben ontdekt dat er een unieke neurovasculaire structuur, oftewel een unieke bloedtoevoer naar de zenuwen, aanwezig is in de huid van vrouwelijke patiënten die pijn ervaren als gevolg van fibromyalgie. De wetenschappers denken dat dit wellicht de uiteindelijke oorzaak is van de pijn die bij deze aandoening wordt ervaren.
“De pathologie bevindt zich niet in de hersenen, maar bestaat uit een overmaat aan sensorische zenuwvezels rond gespecialiseerde bloedvaten in de handpalmen”, aldus dr. Frank L. Rice, president van Intidyn en hoofdonderzoeker van de studie, in een persverklaring.
De vernauwing van bloedvaten kan worden gereguleerd door zenuwen in de huid. Patiënten met fibromyalgie hebben een abnormaal hoog aantal zenuwuiteinden rondom een bloedvatbrug in de huid.
“Deze ontdekking levert concreet bewijs voor een pathologie die specifiek is voor fibromyalgie en die nu gebruikt kan worden voor de diagnose van de ziekte, en als een nieuw uitgangspunt voor de ontwikkeling van effectievere therapieën.”
Enkele jaren geleden publiceerde het bedrijf een rapport in het tijdschrift Pain over een geval van een vrouw die geboren was zonder speciale zenuwuiteinden waarvan destijds werd aangenomen dat ze belangrijk waren voor de tastzin. De vrouw was echter gezond en kon haar leven gewoon voortzetten. Ze had wel degelijk zenuwuiteinden in de buurt van de fijne haarvaten in haar huid, waarvan voorheen werd aangenomen dat ze alleen de bloedstroom in de bloedvaten regelden. “We dachten voorheen dat deze zenuwuiteinden alleen betrokken waren bij het reguleren van de bloedstroom op een onderbewust niveau, maar hier hadden we bewijs dat de zenuwuiteinden in de bloedvaten ook konden bijdragen aan ons bewuste gevoel van tastzin… en ook aan pijn,” aldus Rice.
De huidige doelgerichte medicijnen, gemaakt door Eli Lilly en Forest Labs, zijn serotonine/noradrenaline-heropnameremmers (SNRI’s) die inwerken op de hersenen. Maar ze kunnen ook inwerken op de zenuwuiteinden in de buurt van bloedvaten in de huid. “Wetende hoe deze medicijnen zouden moeten werken op moleculen in de hersenen,” voegde dr. Philip J. Albrecht, Ph.D., eraan toe, “hadden we aanwijzingen dat soortgelijke moleculen betrokken waren bij de functie van zenuwuiteinden op de bloedvaten. Daarom veronderstelden we dat fibromyalgie mogelijk gepaard gaat met een pathologie op die locatie.” Zoals de resultaten aantonen, hadden ze gelijk.
Het team van het bedrijf onderzocht huidmonsters van vrouwen met fibromyalgie, verzameld door het Albany Medical College en geanalyseerd met behulp van een speciale microscoop. Wat ze zagen was een opvallende toename van zenuwuiteinden in de buurt van bloedvaten in de huid. Deze bloedvaten regelen de stroom van zuurstofrijk bloed tussen de kleine bloedvaten in de huid. Ze kunnen ervoor zorgen dat deze verbindingszone zich sluit, waardoor de huid warmte kan afgeven, of zich juist opent om warmte vast te houden bij kou.
“De overmatige sensorische innervatie kan op zich al verklaren waarom fibromyalgiepatiënten doorgaans bijzonder gevoelige en pijnlijke handen hebben. Maar bovendien, aangezien de sensorische vezels verantwoordelijk zijn voor het openen van de shunts, zouden ze bijzonder actief worden onder koude omstandigheden, die over het algemeen zeer hinderlijk zijn voor fibromyalgiepatiënten,” aldus Albrecht.
Maar deze speciale shunts of bruggen doen veel meer dan alleen de lichaamstemperatuur reguleren; ze kunnen ook de bloedtoevoer naar de dieper gelegen spieren in het weefsel blokkeren.
“Naast hun rol in de temperatuurregulatie stroomt er normaal gesproken een enorm deel van ons bloed naar onze handen en voeten. Veel meer dan nodig is voor hun stofwisseling,” aldus Dr. Rice. “De handen en voeten fungeren dus als een reservoir van waaruit bloed naar andere weefsels in het lichaam kan worden geleid, zoals spieren wanneer we beginnen te sporten. De pathologie die is ontdekt bij deze shunts in de handen zou daarom de bloedtoevoer naar de spieren in het hele lichaam kunnen verstoren.”
Deze verstoorde bloedtoevoer zou de oorzaak kunnen zijn van spierpijn en -stijfheid, en het gevoel van vermoeidheid dat vermoedelijk wordt veroorzaakt door een ophoping van melkzuur en een laag ontstekingsniveau bij fibromyalgiepatiënten. Dit zou op zijn beurt kunnen bijdragen aan de hyperactiviteit in de hersenen. De hyperactiviteit in de hersenen zou de slapeloosheid kunnen verklaren die veel patiënten met deze aandoening ervaren.
Het vinden van een daadwerkelijke fysiologische basis voor de auto-immuunziekte fibromyalgie zal een positieve openbaring zijn voor velen die te horen hebben gekregen dat hun pijn slechts tussen hun oren zit. Na verloop van tijd zullen onderzoekers de oorzaken van de pijn bij deze ziekte verder kunnen ontrafelen en mogelijk geneesmiddelen ontwikkelen om de werkelijke oorzaak van de pijn aan te pakken.
